را ه هایی برای بهبود یادگیری نشانه ها
راهكار اول: ایجاد انگیزه
از مهمترین اصول به شمار می رود چرا كه، برای كاشت دانه باید ابتدا زمین را آماده کرد. برای پذیرفتن مطالب جدید هم باید زمینه و انگیزه هایی را در فراگیران ایجاد نمود كه می تواند این كار به شكل های مختلفی صورت پذیرد مانند: آوردن یك وسیله به كلاس، استفاده از عكس و پوستر، طرح یك سؤال و ...
راهكار دوم: تهیه دفتر خلاقیت
نحوهﻯ تهیه این دفتر به این صورت هست كه در جلسه دیدار با اولیا، از اولیای دانش آموزان می خواهیم كه یك دفتر 80 برگ برای دفتر خلاقیت انتخاب كنند و آن را به صورت زیر آماده كنند: هر نشانه ای كه تدریس می شود، از كاغذ رنگی برش می زنند و به دفتر خلاقیت می چسبانند. یك صفحه بعد تكه هایی از روزنامه ها را می برند، برای اینكه دانش آموز راحت تر بخواند،بهتراست كه بریده روزنامه از قسمت تیتر روزنامه باشد. در ادامه باید دانش آموز دور نشانه ای كه تدریس شده یك خط بسته بكشد.
راهكار سوم: تهیه كاردستی
می توانیم برای برخی از حروف بگوییم تا دانش آموزان كاردستی درست كنند. مثلا برای تدریس درس "ﺳ،س" یك "سبد" با مقوا و چیزهای دیگر درست كنند. این كار علاوه بر ایجاد انگیزه در تدریس درس جدید، به بهبود حیطهﻯ مهارتی دانش آموزان نیز كمك می كند. البته توصیه می كنم كه برای همه حروف از این روش استفاده نكنید، چون ممكن است بعضی از والدین شاكی بشوند.
راهكار چهارم: تهیه متن توسط معلم
در این روش معلم باید یه متن را آماده كند و از دانش آموزان بخواهد كه دور حروف مشخص شده را خط بكشند. البته این كار رامی شود در جلسه دیدار با اولیا هم پخش كرد، تا دانش آموزان در خانه آن را حل كنند و در پوشه كار خود قرار بدهند. در زیر یك نمونه متن آورده می شود.
با سلام خدمت شما اولیای محترم؛
از دانش آموزتان بخواهید تا دور نشانه های "ﺳ ، س" ، "د" و "ﺗ ، ت" خط بكشد. ( لطفا پس از تكمیل تمرین، آن را داخل پوشه كار قرار دهید.)
یكی بود، یكی نبود، غیر از خدا هیچ كس نَبود. غروب یك روز سَرد و پاییزی بود. علی كوچولو حوصله اش سَر رفت. دیگر نمی دانست چه بازی كند. مادَرش گفت: «گل پسر، قند عسل برو یك نقاشی زیبا بكش.»
علی خوشحال شد، دفتر نقاشی، مِداد سیاه و مِدادهای رنگی خود را در سَبَد كوچكش گذاشت، پشت پنجره رفت و همان جا نشست.
باد هوهو می كرد و لا به لای شاخ و بَرگ دِرَخت ها می پیچید. در این موقع یك بَرگ خشكیده همراه با باد پایین آمَد و روی دَفتر سفید علی كوچولو اُفتاد. علی وقتی آن را دید فهمید كه در مورد چه چیزی نقاشی بِكشد. با مِداد سیاه شكل بَرگ را توی دفترش كشید و بعد آن را با مِداد زرد رنگ زد.
نقاشی علی خیلی قشنگ شُد. علی آن را بَرداشت و با خوشحالی به اُتاق بَرگشت تا به مادرش نشان دَهد.
راهكار پنجم: تهیه شكل مناسب برای هر نشانه
برای معنی دار كردن حروف و نشانه ها می توانیم به دانش آموزان بگوییم، تا یك شكل مرتبط با نشانه جدید در یك برگه A4 نقاشی كنند وآن را در پوشه كارشان قرار بدهند. به عنوان مثال در تدریس نشانه "ﻧ،ﻥ" می توانیم بگوییم كه انواع نان ها را(سنگك، تفتان، باگت،بربری، لواش و ...) در یك برگه بكشند. هر جلسه هم 3 – 2 تا از بهترین كارها رو می گیریم و به بُرد كلاس (دیوار كلاس!) نصب می كنیم.
راهكار ششم: تهیه جدول تركیب صداها
در اینجا باید یك جدول برای تركیب نشانه های خوانده شده آماده كنیم و اون رو در جلسه دیدار با اولیاء پخش كنیم. یك جدول تركیب صدا بعنوان نمونه در زیر آوردم:
با سلام خدمت شما اولیای محترم؛ جدول زیر برای تركیب صداها آماده شده است. دانش آموز عزیز، لطفا آن را در خانه به كمك بزرگتر تمرین كن.
|
آ - ا |
اَ -َ |
او - و |
|
|
ﺑ |
با |
ﺑَ |
بو |
|
ﺳ |
سا |
ﺳَ |
سو |
|
مـ |
ما |
مـَ |
مو |
|
د |
دا |
دَ |
دو |
در توضیح اینكه اولیا چطور این جدول رو با دانش آموز تمرین كنن؛ باید بگم كه نحوه تمرین این جدول به صورت شعر هست، مثلا؛
" م " با " آ " چی می شه؟ ما، ما، ما می شه
یا اینكه؛ " د " با " اَ " چی می شه؟ دَ، دَ ، دَ می شه
راهكار هفتم: تهیه جدول نشانه های خوانده شده
برای اجرای این روش ابتدا باید جدولی تهیه كنید و در خانه های آن نشانه ها را قرار بدهید. به این صورت كه، برخی از حروف تدریس شده و برخی از حروفی كه هنوز تدریس نشده است را در جدول قرار میدهیم. در ادامه از دانش آموزان می خواهیم كه خانه ی نشانه های خوانده شده را رنگ بزنند. پس از اتمام كار این برگه داخل پوشه كار دانش آموز قرار خواهد گرفت. برای درك بهتر موضوع یک نمونه جدول در زیر درج شده است.
فرزند گلم : نشانه هایی را كه خوانده ای، با مداد زرد رنگ بزن.
|
خ |
ع |
ب |
ذ |
ص |
آ |
ﺣ |
د |
|
ش |
س |
ی |
ﻏ |
ر |
گ |
ﻣ |
ن |
|
و |
ز |
ژ |
ب |
ل |
اَ |
ﺷ |
ﺗ |
|
ا |
ظ |
م |
ک |
ﺳ |
ذ |
او |
پ |
راهكار هشتم: دفتر جمله سازی
شاید به عقیده برخی از معلمان، دانش آموزان كلاس اول ابتدایی نیازی به دفتر جمله نویسی نداشته باشند. اما به نظر این حقیر با دانش آموز هر نوع برخوردی كنید، بازخوردی از همان جنس خواهید گرفت. در ساده ترین حالت می توان، بعد از تدریس چند نشانه كلماتی را به دانش آموز داد، تا با آن جمله بسازند (كه حتی خود این روش در حیطه نوشتن فعال به شمار می آید.)
می توان جمله ای ساده را به صورت به هم ریخته به دانش آموزان داد تا آن را مرتب كنند.
می توان كلمه ای داد تا دانش اموزان هم خانواده های آن را بنویسند. به عنوان نمونه؛ برای كلمه دارَد می توان دارَم، داری، دارَند و ... را نوشت. (البته در این بخش باید به سادگی سوالات نیز توجه شود، تا دانش آموزان دچار سر در گمی نشوند.)