تدریس انشا با استفاده از روش بدیعه پردازی
مراحل اجرای الگوی بدیعه پردازی :
گام اول: توصیف اولیه
در این مرحله ، موضوع مورد نظر از سوی دانش آموزان وبا راهنمایی معلم، تشریح وتوصیف می شودبرای این که مطمئن شویم دانش آموزان موضوع انشاء رابه خوبی در ک کرده اند توصیف اولیه بسیار ساده و معمولی است اما گام بسیار مهمی برای مراحل بعدی است.
توصیفی مانند : رود خانه از میان سنگها جریان دارد یا در رود خانه ماهی ها شنا می کنند و...
گام دوم : قیاس مستقیم
در این مرحله دانش آموزان مفهوم مورد نظر را به مفاهیم دیگر مانند می کنند.این نوع قیاس ممکن است به صورت همانند سازی با یک شخص ،حیوان یا موجود بی جان صورت بگیرد .این مقایسه شروع خوبی برای بروز خلاقیت ذهنی دانش آموزان است ومی توان از این مقایسه به افکار جدیدی دست یافت.
یکی از دانش آموزان یا معلم قیاس ها را به ترتیب روی تابلو می نویسد. مانند
- رود خانه مانند ماری خشمگین است.
- رود خانه مثل مادری مهربان ماهی ها را به سمت دریا می برد .
- رود خانه همانند رگهای بدن انسان است.و....
در این مرحله از دانش آموزان می خواهیم بهترین ومهیج ترین قیاس را بیان کنند
گام سوم : قیاس شخصی
در این مرحله از دانش آموزان می خواهیم خود را در داخل مفهوم مورد نظر قرار دهند و احساس خود را بیان کنند وپاسخ های خود را روی تابلو بنویسند. مانند
- گاهی از این که به سنگ های تیز و محکم برخورد می کنم سرم گیج می رود.
- ماهی ها را در آغوش گرفته وبه خانه های اصلی شان می برم.
- رود های کوچک که خواهران کوچک من هستند دستشان را گرفته به دریای بزرگ می برم.و...
گام چهارم : تعارض فشرده ( تضاد )
در این مرحله دانش آموزان قیاس های مستقیم وشخصی را بر رسی کرده و آنهایی که تضاد دارند می نویسند. مانند
(مهربان و خشمگین) (کوچک وبزرگ )و...
بستگی به نوع موضوع وتعارض های نوشته شده ممکن است تضادها کم یا زیاد باشند.
گام پنجم : توصیف خلاق
در این مرحله دانش آموزان به موضوع اصلی درس بر گشته واز قیاس های برگزیده و اطلا عات و تجربه های به دست آمده ی خود ودوستانشان استفا ده نموده و موضوع را دوباره به صورت انشایی توصیف می کنند .
نکاتی مهم درباره اجرای الگوی بدیعه پردازی :
-این الگورا می توان در هر کلاسی وبا هر چینشی اجرا کرد ،کلاس در هر مکانی می تواند تشکیل شود اگر در فضای باز مثل حیاط مدرسه ، کنار رود خانه ، فضای سبز ، و... باشد بهتر است.
-این الگو برای دانش آموزانی که نمی خواهند پاسخ هایی را که مطمئن نیستند صحیح است ، ارائه دهند وهمچنین دانش آموزانی که تمایلی برای شرکت در فعا لیتهای یاد گیری ندارند خیلی مفید است .
- در این روش هیچ پاسخی اشتباه نیست هدف وا داشتن دانش آموز به خلاقیت می باشد .
ما زنده به آنیم که آرام نگیریم
موجیم که آسودگی ما عدم ماست
تهیه کننده : اسلام قاسمی پور
آموزگار مدرسه شهید بهشتی حصار سفلی منطقه افشار