گروههای آموزشی دوره ی ابتدایی( افشار)

مديريت در آموزش چند پايه ضروريات توجه به پارامترهاي مربوط به مديريت کلاس ، از ضرورت ها مي باشد که در اينجا به مواردي اشاره شده است :

الف ) دانش آموزان را با احترام صدا کنيد :

در خطاب شاگردان با عناويني چون « آقا » يا « خانم » مي تواند انتظارات مشابهي را ايجاد کند که از طريق فرد نيز برآورده خواهد شد . هنگامي که دانش آموزان را با اين عناوين خطاب مي کنيم ، احساس بزرگتر کردن و بالغ شدن در آنها ايجاد مي شود . دانش آموزان قادرند اين حقيقت را بفهمند که بزرگ گرفته شدن ، با خود مسئوليتها را بر عهده دارد . آنها تلاش مي کنند آن احترام و اعتقاد معلم را حفظ نموده و يا دوباره احراز نمايند از آن پس بيشتر به صورت رشد يافته و بالغ رفتار خواهند کرد ، در نتيجه کمتر دست به عمل خلاف خواهند زد .

ب ) نام دانش آموزان را به خاطر بسپاريد :

نام دانش آموزان را سريع ياد بگيريد . اين کار يک الزام و ضرورت است . بسياري از روشهاي مديريت کلاس و نيز روشهاي تدريس با داشتن نام دانش آموزان کامل مي شود . اين امر موجب مي شود که دانش آموز حتي وقتي که به وي نگاه نمي کنيد ، بتوانيد مورد خطاب قرار دهيد و وي را به جريان مباحث کلاس برگردانيد . رفتار چند روز اول معلم در کلاس ، ميزان تسلط معلم و اين که دانش آموزان بفهمند تا چه حدي مي توانند با معلم کنار بيايند . براي برقراري نظم و ترتيب در بقيه ي سال تحصيلي امري قطعي و تعيين کننده است .

پ ) مسئوليتها را واگذار کنيد :

دانش آموزان در قبال رفتارشان هر چه بيشتر احساس مسئوليت کنند ، نياز کمتري به اعمال مديريت از سوي معلم خواهند داشت . بنابراين معلم به هر دليلي جز به بهانه ي محدوديت زمان و انرژي جهت مديريت کلاس مي بايست به تعداد دانش آموزان مسئوليت پذير بيفزايد .

همچنين مسئوليت دادن بايد از مسئوليتهاي کوچک و کم اهميت شروع شود و پس از آنکه دانش آموز از خود قابليت ايفاي مسئوليت را نشان داد ، مسئوليتهاي مهمتري به وي واگذار گردد و دانش آموزاني که از مسئوليت پذيري بالايي برخوردارند ، کمتر نياز به برقراري نظم خارجي از سوي معلم دارند .

ت ) عقب بايستيد و به ديگران فرصت دهيد .

ث ) آرام ، خونسرد و حرفه اي عمل کنيد .

ج ) قانون را اجرا کنيد ، دليل تراشي را نپذيريد .

ح ) تفاوتهاي فردي و ويژگيهاي خاص دانش آموزان را در نظر بگيريد .

مديريت زمان :

معلمان چندپايه بدليل دارا بودن نقش چندگانه ي خود که در هر ساعت درسي مي بايست ايفا نمايند از حساسيت زير برخوردارترند ، يعني ارزش زمان در کلاسهاي چندپايه به چند برابر نسبت به کلاسهاي عادي مبدل مي شود . صرف وقت دقايق زمان در اين کلاس از خدمات آموزشي استفاده نمايند . در کلاس چندپايه معلم مي بايست کنترل کلاس و نظارت بر فعاليتهاي درس پايه هاي مختلف را بر عهده داشته باشد . به خاطر کمبود وقت در کلاس معلم گاهي احساس مي کند ساعات ديگري علاوه بر ساعات رسمي در هفته را مي بايست به دانش آموزان اختصاص دهد و اين کار اگر تداوم يابد معلم خود و دانش آموزان را خسته نموده و شايد نتايج مطلوبي در بر نداشته باشد .

و از استفاده ي درست از زمان در ساعات رسمي کلاس مي تواند کار تعليم و ترتيب را به سامان برساند به گونه اي که نياز به صرف وقت خارج از برنامه نباشد . مديريت اوقات معلم به معني مسلط بودن و کنترل زمان کار در کلاس است نه اينکه زمان معلم را تحت کنترل خود در آورد .

در کلاسهاي چند پايه که معمولاً يک کلاس به عنوان محور مطرح مي باشد و معلم در آن ساعت براي آن کلاس تدريس ارائه مي دهد وقت بيشتري در آن ساعت صرف مي کند و ما بقي پايه ها برنامه    عملي – تمرين خود را انجام مي دهند .

معلم چند پايه از معلم ياران به نحوي استفاده مي کند که ناظر بر فعاليتهاي دانش آموزان باشد . يعني زماني را که او براي يک پايه تدريس صرف مي کند . معلم ياران به کمک معلم کلاس آمده و کار نظارت و همياري را براي هم شاگرديهاي خود انجام مي دهند و بعد در فرصتي مناسب گزارش آن نظارت را از معلم ياران دريافت و توصيه هاي ضروري و رهنمودهاي لازم ارائه مي دهد .

مديريت موفق کلاس تنها زماني امکانپذير است که معلم اهداف روشن و متناسبي را براي خود ترسيم کرده و در کلاس مراقبتهاي لازم و کافي را براي دستيابي به آن اهداف از پيش تعيين شده بعمل آورد . اين تنها راهي است که بتوان بين کارهاي روزمره از يک سو و ترقي و کسب رضايت شخصي از سوي ديگر ارتباط و پيوند برقرار کنيم .

در کلاسهاي چند پايه برنامه ، همان طرح آموزشي است که معلم مي بايست تهيه کرده باشد که در يک جلسه کلاس هر يک از پايه ها چه سهمي دارند ، معلم براي هر يک چه نقشي ايفا مي کند . معلم بايد مراقب باشد اتفاقاتي که در کلاس ناخواسته رخ مي دهد و او را از پرداختن به طرح آموزشي دور مي کند حتي الامکان ناديده گرفته و وقت خود را صرف طرح آموزشي نمايد مگر اينکه رويداد در جهت تعليم و تربيت دانش آموزان باشد .  

بخشي از مديريت زمان از طريق تفويض اختيار امکانپذير است . در کلاسهاي چند پايه معلم مي تواند بخشي از وظايف خود را به يکي از معلم ياران هر پايه تفويض نموده و سپس از انجام کار مسئوليتهاي تفويض شده را بازاريابي ، نظارت و بررسي نموده و معلم ياران را نسبت به کاستي هاي احتمالي راهنمايي نمايد . بدين ترتيب ضمن استفاده از وقت ، نسبت به کنترل کلاس و مديريت کلاس تلاش نموده است .

انتخاب كمك آموزكاریا معلم يار :

معلم مي تواند از نيروي برخي از دانش آموزان در جريان آموزش ياري بگيرد تا بتواند وقت آزاد خود را بيشتر صرف تدريس فعال به كلاس هاي محور بناميد. واگذاري مسئوليت به اين افراد بايد كاملاً دقيق و حساب شده صورت گيرد و حتماً تحت نظارت معلم همكاري كنند.

در انتخاب معلم يار رعايت موارد به شرح زير كاملاً ضروري است:

1- هميشه يك نفر به عنوان « معلم يار » باقي نمي ماند، زيرا به علت خصوصياتي سني اولاً احتمال اعمال نظر و خصومت فراوان است و ثانياً : خود دانش آموز ممكن است از تحصيل عقب بماند.

2- با واگذاري مسئوليت به دانش آموز توانا « در صورت وجود صلاحيت اخلاقي » حس قبول و انجام مسئوليت در همه تقويت مي شود و از ستاره  شدن بي مورد يك فرد جلوگيري به عمل مي آيد.

3- دانش آموز از تعادل روحي در حد سن خودش برخوردار باشد.

4- در بين دانش آموزان نفوذ معنوي داشته باشد.

5- اولياي دانش آموز به انجام كمك رضايت بدهند.

6- دانش آموز از استعداد، توانايي، و بهره گيري هوشي نسبتاً بالايي برخوردار باشد.

7- دانش آموز از نظر پيشرفت تحصيلي ومسايل رفتاري، نمونه اي از نظم و انضباط باشد.

اين که معلم چه شيوه هاي ارايه اي را برمي گزيند به موضوع درس،شخصيت آموزگارو دانش آموزبستگي دارد.ازميان اين شيوه هامي توان برخي رايادآورشدازجمله:

الف ) طريقه محوري (ارايه موضوع هاي ناهمانند) :

دراين روش براي هرپايه درس معيني پيش بيني مي شود به طريقي که حداکثر3 گروه از دانش آموزان بازمان تعيين شده با معلم کارکنند.براي گروههاي ديگردروسي معين مي شود که به تعامل کمتري نيازدارند.براي مثال معلم بايک گروه علوم کارمي کنند درحالي که گروههاي ديگر به انجام کارهنري، نوشتن انشا ،خط وتمرين رياضي مي پردازند دراين روش چون اساس کار معلم در هر ساعت بايک يا دو احتمالاًسه گروه مي باشد وگروههاي معيني در محور کار قرار مي گيرند ، روش محوري ناميده مي شود.

ب) طريقه گروهي(ارايه موضوع هاي همانند) :

شيوه ديگري که مي توان درتدريس کلاسهاي چندپايه به کارگرفت،تدريس درس وموضوع واحداست، دريک جلسه درس به کليه پايه هاي موجود در يک کلاس درس که به روش گروهي يا يک موضوعي و يا دروس همسان نام گذاري مي شوديک موضوع ارايه مي شود، مثلاً در يک جلسه درسي به تمام پايه هارياضي ارايه مي شود.